E-Ticaret Cirolarının Artış Gösterdiği Özel Dönemler

Tüketicilerin alışverişlerini en çok artırdığı dönemler özel günler. Bu dönemleri temel olarak Sevgililer Günü, Anneler Günü; Yılbaşı gibi başkalarına hediye alınan ve Sezon Sonu İndirimleri gibi tüketicilerin kendileri için alışveriş için yaptıkları dönemler olarak ikiye ayırabiliriz. Özel günlerin dinamikleri birbirinden farklı olsa da firmalar açısından sağladıkları hacim ciddi bir önem taşıyor. 

İnternet satışlarının en önemli artışları da yine bu özel dönemlerde gerçekleşiyor. İnternetin ölçeğinin büyüklüğü ve kişiselleştirme maliyetinin fiziksel perakendeye göre daha avantajlı olması sebebiyle dijital dünyada bilindik özel günler dışında özel alışveriş günleri yaratmak ve organize etmek daha kolay. 

Görsel: theguardian.com

E-ticaret ekosistemine yeni müşteriler kazandırmak veya halihazırdaki internet müşterilerinin alışveriş frekanslarını artırmak amacıyla yaratılmış dünya çapıda etki uyandıran özel günlerin en bilinenleri şöyle:

Siber Pazartesi (Cyber Monday): ABD / Kasım ayının son pazartesi. İnternet üzerinde satış yapan firmaların ABD ve İngiltere başta olmak üzere 2005 yılından beri Shop.org gibi farklı birliklerle organize edilen genel indirim günü. 2014 yılında 2 milyar dolar ticari hacmi geçmişti.

Yeşil Pazartesi (Green Monday): ABD / Aralık ayının ikinci pazartesi. 2008 yılında eBay tarafından ayrıştırılmaya başlanan ve birçok kategoride indirimleri içeren yılbaşı alışverişi günü. 2014 yılında 1.6 milyar dolar ciroya yaklaşmıştı.

Bekarlar Günü (Singles Day): Çin / 11 Kasım. Ali Baba Grubu'nun global bir marka haline getirdiği ve 2015 yılında sadece bu grubun 14.3 milyar dolar ciroya ulaştığı özel gün.

Aşağıdaki grafiği ülkelerin en yüksek internet ciro hacmine sahip günlerinin analizinden aldım:

Asya Pasifik Bölgesi'nden ilgili bilgilerle devam edecek olursak; her yıl düzenli olmasalar da internetten alışverişi desteklemek için aşağıdaki gibi özel günler organize ediliyor.

Büyük İnternet'ten Alışveriş Festivali (Great Online Shopping Festival): Hindistan ve Singapur / Aralık ayı. Önce Hindistan'da organize edilmeye başlanan ve daha sonra Singapur'un da dahil olduğu özel indirim günü.

Ulusal İnternet'ten Alışveriş Günü (National Online Shopping Day): Endonezya'da organize edilen özel gün. 

Tıklama Kuşatması (Clickfrenzy): Avustralya'da organize edilen indirim günü.

Ulusal İnternet'ten Alışveriş Günü (National Online Shopping Day): Vietnam'da düzenlenen özel alışveriş günü.

İnternet'ten Alışveriş Festivali (Online Shopping Festival): Filipinler'e özel indirim günü.

Eticareti desteklemek ve büyütmek adına Türkiye'de de aşağıdaki gibi benzer özel gün projeleri organize edilmeye çalışıldı.

Mastercard e-fest: Üstüste birkaç yıl süren ve birçok büyük eticaret firmasının iştirak ettiği ortak indirim dönemini tanıtmak amacıyla önemli iletişim kampanyaları da düzenlendi.

Online Alışveriş Festivali: TTNET'in öncülüğünde internet sektörüne farklı bir soluk getirmek için gerçekleştirilen özel alışveriş festivali.

Bunların dışında; eticaret firmalarının kendileri de doğrudan özel günler yaratmaya çalışıyor. Hindistan'dan Flipkart'ın Büyük Milyar Günleri (The Big Billion Days), Japonya'dan Rakuten'in Süper İndirim Etkinliği (Super Sale Event) ve Türkiye'den N11'in Yılın En Uğurlu Günü projeleri güncel örnekler arasında sayılabilir.

Perakendedeki Dijital Dönüşümün En Güncel Örnekleri

İnternetin tüketicilerin davranışlarını, alışveriş öncesinden mağaza içerisine kadar değiştirdiği bir dönem yaşıyoruz. Geleneksel perakendeciler de bu değişimi iş modellerini dönüştürerek karşılamaya çalışıyor: multi-channel (çoklu kanal) ve omni-channel (tek deneyim) olarak adlandırılan dijital değişimleri birkaç başlık altında örneklemek istedim:

Mağaza İçi Tecrübenin Dijitalleşmesi

Stokların tümüyle erişime açılması: JCPenny'nin tüm envanterlerini mağaza müşterilerinin erişimine açtığı mağaza içi kioskları yaygınlaşmaya başladı.

Yeni interaktif müşteri deneyimi: Nike'ın Fuelstation isimli sosyal platformlarda paylaşılabilir şekilde mağaza ziyaretçilerinin hareketlerinin görselleşmesini sağlayıcı interaktif tecrübeler artıyor.

Entegre müşteri deneyimi: Hointer'ın soyunma kabinlerine kadar entegre ettiği kişiye özel öneri sistemleri yaygınlaşıyor.

Mağaza içi dijital CRM: Timberland'in de bazı mağazalarında uygulamaya başladığı Beacon teknolojisi sayesinde (potansiyel) müşterilerle telefonları üzerinden kişiye özel iletişim yapılması mümkün.

Ödeme Sistemlerinin Dijitalleşmesi

İnternet siparişlerinde kapıda ödeme (Cash on delivery): Bu özellik günümüzde kargo firmalarının bir katma değerli servisi haline geldi.

İnternet siparişlerini mağazalarda ödeme: İnternet alışverişi bariyerlerinin en önemlisi olan ödeme güvenliği sorununu aşmak için Walmart'ın sunduğu yeni ödeme hizmeti güzel bir örnek.

Gönderimlerin Dijitalleşmesi

Aynı gün içerisinde gönderim (Same day delivery): Birçok perakendecinin diğerlerine göre tercih edilmesinin en önemli nedenlerinden olan bu özellik de ayrı bir katma değerli hizmet haline gelmek üzere. (Örneğin: Google Shopping Express)

Mağaza içerisinde teslimat alanı (Pick at store): Best Buy'ın öncülerinden olduğu bu özellik, tam da internet siparişlerini istediği zaman teslim almak isteyen tüketicilere hitap ediyor.

İade / ürün teslim süreçlerinin dijitalleşmesi: Sears gibi yenilikçi firmalar iade sürecini kolaylaştırmak için müşterilerine özel alanlar sağlayıp süreci mobil cihazlarla yönetiyor.

E-ticaretin Depo / Lojistik Süreçlerine Entegrasyonu

Karanlık mağazalar (Dark stores): Tesco gibi geleneksel perakendeciler, şehir merkezlerindeki verimsiz mağazalarını online sipariş dağım merkezlerine dönüştürüyorlar.

Tek deneyim (Omni-channel): Macys gibi ciddi adette fiziksel mağazaları bulunan perakendeciler karmaşık tek deneyim süreçlerini yönetebilecekleri özel depolar kurmaya başladılar. Bu akıllı depolar, çok ciddi büyüklükteki ürün stoklarının bireysel gönderiler düzeyinde koordine edilebilmesini sağlıyor.

Mağazadışı Mobil Transformasyon

Dijital duvar mağazaları: Tesco'nun öncülüğünü yaptığı bu sanal mağazalar, barkod okuyuculu mobil uygulamaların popüler hale gelmesine ciddi bir katkı yaptı.

Sanal gerçeklik uygulamaları: Ikea'nın ilk uygulamalarından birini hayata geçirdiği interaktif çözümler sayesinde; tüketiciler için ürünlere sahip olmadan görsel anlamda aynı hisse ulaşmanın önü açılmış oldu.

E-ticaret Firmaları ile Ortaklıkları

Özel ürün gamı: Yeni modelleri sürekli ilgi çeken internet markası Bonobos'un dünyaca ünlü perakendecilerden Nordstorm ile yaptığı anlaşma ile ürünlerini mağazaiçi alışverişe taşıması.

Ürün teslim mağazaları: Argos'un belli mağazalarını ebay müşterileri için birer teslimat alanına dönüştürmesi.

Perakendecilerin dönüşümüne ilişkin bunca örneğin üzerine, perakendedeki dijital dönüşümün analiz edildiği alışveriş tecrübesinin transformasyonu hakkındaki bu video güzel bir tamamlayıcı olacaktır.